Staatsloterij 300 jaar: van Ridderzaal in 1726 tot nationaal erfgoed

In 1726 werd de allereerste trekking verricht voor de Generaliteitsloterij, de voorloper van de Staatsloterij. De allereerste trekkingen van de Generaliteitsloterij vonden plaats in de Ridderzaal. Dat gaf destijds het belang aan dat de overheid hechtte aan de nationale loterij. Deze zorgde niet alleen voor extra staatsinkomsten, maar was het legale antwoord op de vele illegale aanbieders van loterijen in die tijd. Wat door de jaren heen wel veranderde, was de naam. Wat begon als de Generaliteitsloterij werd met de oprichting van de Bataafsche Republiek in 1795 omgedoopt tot de ‘Generaliteits, nu Bataafsche Loterij’. Na 1806, als Nederland een koninkrijk is onder Koning Lodewijk Napoleon (de ‘broer van’), ging de loterij door het leven als de ‘Koninklijke Hollandsche, voorheen Generaliteitsloterij’. Zes jaar later werd het zelfs de Keizerlijke Hollandsche Loterij, nadat Napoleon Bonaparte zijn keizerlijke goedkeuring verleende. Na het ontstaan van het Koninkrijk der Nederlanden in 1814 besloot koning Willem I de naam te wijzigen in Koninklijke Nederlandsche Loterij, wat in 1848 de Nederlandsche Staatsloterij werd. De loterij viel vanaf dat moment direct onder de verantwoordelijkheid van de minister van Financiën.

De verschillende namen deden niets af aan de populariteit van het spel in Nederland. De Staatsloterij inspireerde zelfs Vincent van Gogh om er een schilderij aan te wijden; in 1882 schilderde hij een tafereel van wachtende mensen bij het loterijkantoor in Den Haag, die in de rij stonden om een Staatslot te kopen.

Altijd binnen handbereik
In 1992 ging zij als stichting verder. Staatsloterij was in de tussentijd uitgegroeid tot een enorm bedrijf, met een jaaromzet van 66 miljoen gulden en ruim 3.000 verkooppunten. Vanaf 2007 werd het mogelijk om online een Staatslot te kopen. Zo was een Staatslot altijd binnen handbereik. Na drie eeuwen is Staatsloterij uitgegroeid tot een begrip voor alle Nederlanders, met de maandelijkse trekking én iconische trekkingen, zoals de Koningsdagstrekking, de Droomsalaristrekking en de Oudejaarstrekking. Allemaal mooie voorbeelden van hoe Staatsloterij aansluiting zoekt bij al die momenten waarop Nederland iets met elkaar te vieren heeft. Als echte prijzenloterij heeft Staatsloterij jaarlijks de allergrootste belastingvrije prijzenpot. En met de jaarlijkse afdracht aan onder andere NOC*NSF en achttien goede doelen blijft Staatsloterij populair bij Nederlanders.

Staatsloterij door de eeuwen heen
Staatsloterij geeft zondag het startsein voor het jubileumjaar met een historische merkfilm, die teruggaat naar 1726, het jaar waarin de roemruchte historie van Staatsloterij begon. We volgen een jongeman die zojuist Staatslot heeft gekocht en dromerig kijkt naar een huis dat te koop staat. Wanneer een windvlaag het lot uit zijn handen blaast, zet hij de achtervolging in. Tijdens zijn tocht rent hij door drie eeuwen Nederlandse geschiedenis. De omgeving verandert voortdurend: van een oude haven met een vertrekkend schip van de Holland-Amerika Lijn in 1872 tot aan de eerste vlucht van de Fokker Spin in 1911 en de juichende massa aan de grachten na het EK van 1988. Tijdperken wisselen elkaar vloeiend af, terwijl één ding constant blijft: onze man die alles geeft om het lot te pakken te krijgen. Eenmaal in het heden krijgt hij dankzij een vriendelijke voorbijganger eindelijk zijn lot terug. Als hij opkijkt, ziet hij dat zijn droomhuis opnieuw te koop staat. Driehonderd jaar later. De tijd is veranderd, de droom niet.

Bekijk via deze link ook de making-off

Wie jarig is trakteert: een speciale trekking voor alle Nederlanders
300 jaar Staatsloterij is een verjaardag die niet alleen reden is om terug te kijken op een rijke historie, maar óók aanleiding is voor een vooruitblik. Want er is alle reden om de toekomst met vertrouwen tegemoet te zien, benadrukt Michael Kastelijns, Managing Director van Staatsloterij. “Staatsloterij is stevig verankerd in onze samenleving. Het is de oudste loterij van Nederland en de oudste nog bestaande loterij ter wereld, maar óók een krachtig merk dat met de tijd is meegegroeid. Elk jaar opnieuw spelen meer Nederlanders mee met onze reguliere en speciale trekkingen. Dat laat zien dat in 300 jaar een sterk product is neergezet, dat nog altijd goed aansluit bij wat mensen waarderen en hoe zij het merk beleven. Van alle loterijen in Nederland keert Staatsloterij het meeste prijzengeld uit”, vertelt hij.

“Heel bijzonder is dat we in dit jubileumjaar een gratis trekking hebben voor álle Nederlanders, met een hoofdprijs van maar liefst één miljoen euro. Hoe heel Nederland hieraan kan meedoen, vertellen we binnenkort. Én, wie met Staatsloterij meespeelt, weet dat de inleg ten goede komt aan de Nederlandse samenleving, de Nederlandse sport en tal van goede doelen”, aldus Kastelijns. “Om een erfgoed van drie eeuwen te beschermen, is het óók belangrijk om te innoveren. Door producten aan te bieden die aansluiten op veranderende behoeften. En door zichtbaar te zijn op belangrijke momenten die zorgen voor verbinding."

Staatsloterijshow keert terug op televisie
Ook staat in dit jubileumjaar de terugkeer van de Staatsloterijshow op het programma. Deze iconische tv-show was van 1992 tot 2007 hét boegbeeld van Staatsloterij op tv. De maandelijkse spelshow trok jarenlang miljoenen kijkers, met als eerste presentator Marc Klein Essink, die twaalf jaar lang het gezicht was van het spektakel. Later traden Chantal Janzen en Carlo Boszhard in zijn voetsporen. De Staatsloterijshow is vanaf zaterdagavond 9 mei om 20.00 uur te zien op SBS6. De presentatie is in handen van Hélène Hendriks.